International Student Association Ghent (ISAG)
In 1963 onstaat aan de Universiteit Gent de International Students Association Ghent (ISAG). Het ontstaan van de vereniging moet begrepen worden tegen de achtergrond van een universiteit in verandering. Vanaf de jaren zestig trekt Gent een groeiend aantal internationale studenten aan, onder meer via nieuwe initiatieven zoals het Internationaal Trainingscentrum voor Bodemkundigen (ICT). In die context ontstaat de nood aan een organisatie die deze studenten samenbrengt en tegelijk een stem geeft binnen het universitaire leven. ISAG komt tot stand op initiatief van internationale studenten zelf, met steun van rector Jean-Jacques Bouckaert en professor René Tavernier. Beide academici blijven nadien nauw betrokken en treden op als ereleden van de vereniging. De organisatie wordt financieel ondersteund door het Studentenhuis en profileert zich expliciet als platform voor internationale studenten. De slogan ‘unity is strength’ weerspiegelt die ambitie: een diverse groep studenten samenbrengen rond gedeelde ervaringen.
Tussen nabijheid en afstand
Vanaf haar ontstaan organiseert ISAG activiteiten die ontmoeting mogelijk maken. Uitstappen, filmavonden en thé-dansants bieden vanaf de jaren zestig laagdrempelige momenten van contact. Tegelijk houdt de vereniging rekening met studenten die met hun gezin in Gent verblijven, onder meer via een jaarlijks kinderfeest. Ook de partners van studenten krijgen ondersteuning: ISAG organiseert bezoeken aan Belgische gezinnen en helpt hen hun weg te vinden in de stad. Hoewel de vereniging formeel openstaat voor alle studenten, blijft de participatie van Vlaamse studenten beperkt. Nieuwsbrieven roepen herhaaldelijk op tot hun aanwezigheid, wat wijst op de moeilijkheid om die interactie duurzaam tot stand te brengen. Het ISAG-bestuur benadrukt dat contact niet vanzelf tot stand komt, maar inspanning vergt. Vlaamse studenten worden daarbij omschreven als gastvrij, maar gereserveerd, een afstand die pas in persoonlijk contact kleiner wordt.
ISAG verankert zich ook in de stad. Van de Korenlei 9 verhuist de vereniging in 1970 naar Stalhof 41, naast Home Fabiola. Later volgen het Huis voor Internationale Studenten aan de Kortrijksesteenweg 374 en uiteindelijk in de Sint-Pietersnieuwsstraat 45. Deze plekken functioneren als knooppunten waar internationale studenten elkaar ontmoeten en een gedeelde aanwezigheid vorm krijgt.
Een stem binnen de universiteit
ISAG beperkt zich niet tot sociale activiteiten. De vereniging profileert zich ook als gesprekspartner van het universiteitsbestuur en brengt de noden van internationale studenten onder de aandacht. In 1978 leidt dat tot een tussenkomst bij het rectoraat, waarbij de studiebeurzen voor buitenlandse studenten worden verhoogd. Tegelijk blijft de werking afhankelijk van beperkte middelen en vrijwillige inzet. In de eigen communicatie wijst ISAG geregeld op de moeilijkheid om voldoende engagement te mobiliseren en continuïteit te garanderen. Toch bouwt de vereniging een uitgebreid activiteitenaanbod uit, met jaarlijks terugkerende evenementen zoals de ISAG-night, nieuwjaarsvieringen en sportactiviteiten. Met de introductie van een vaste nieuwsbrief vanaf 1982 krijgt ISAG een eigen forum waarin ze activiteiten bespreken en problemen aankaarten.
Wonen in de stad
De nieuwsbrieven bieden een inkijk in het leven van internationale studenten buiten de universiteit. Velen verblijven in studentenhomes zoals Home Astrid en Home Boudewijn, terwijl gezinnen wonen in Home Heymans of in de appartementsblokken zoals Orion en Milenka in de Kikvorsstraat in Nieuw Gent. Deze concentraties vormen belangrijke sociale netwerken en maken internationale studenten tegelijk zichtbaar in het Gentse stadsbeeld. In 1982 verstrengt de sociale huisvestingsmaatschappij De goedkope werkmanswoning haar regels voor verhuur aan ‘buitenlanders’. De maatregel wordt binnen ISAG scherp besproken. In de nieuwsbrief klinkt zowel een oproep tot verantwoordelijk gedrag als een duidelijke eis: internationale studenten hebben recht op toegang tot huisvesting en ondersteuning.
Confrontaties en grenzen
De positie van internationale studenten raakt ook aan bredere maatschappelijke verhoudingen. Dat blijkt onder meer uit een incident op 27 oktober 1972, wanneer politieagenten het studentenrestaurant De Brug binnendringen en zeven internationale studenten arresteren. Volgens een publiek verslag gebeurt dit zonder duidelijke juridische basis en op aanwijzing van een medestudent. De aanleiding is een diefstal van een jas tijdens een dansavond, maar de betrokken studenten blijken daar niet aanwezig te zijn geweest. Studentenorganisaties reageren verbolgen en spreken van een inbreuk op fundamentele rechten. Het voorval maakt zichtbaar hoe internationale studenten zich in een kwetsbare positie bevinden.
Netwerken voorbij de universiteit
In de vroege jaren negentig kent ISAG een hernieuwde dynamiek. In 1992 wordt Mohammed Kabbar, een Soedanese doctoraatsstudent in de landbouwkunde, verkozen tot voorzitter. Onder zijn leiding versterkt de vereniging haar werking en breidt ze haar netwerk uit. Het ledenaantal stijgt en contacten met Gentse organisaties worden uitgebouwd. Uitstappen naar onder meer Parijs, de Ardennen, Luxemburg en Praag brengen telkens grote groepen studenten samen. Tegelijk blijven de grenzen van die mobiliteit zichtbaar. In 1993 mislukt een geplande reis naar Eurodisney wanneer verschillende studenten aan de grens worden tegengehouden wegens ontbrekende visa. Als alternatief bezoekt de groep Bellewaerde. Het incident leidt tot interne discussies, maar maakt vooral duidelijk dat bewegingsvrijheid binnen Europa niet voor iedereen vanzelfsprekend is. ISAG functioneert niet in isolement. De vereniging werkt nauw samen met organisaties zoals de vzw Ontmoeting Buitenlandse Studenten Gent (OBSG), opgericht in 1977 door de aalmoezenier van de buitenlandse studenten in Gent, de katholieke priester Charles de Hemptinne. Ook leggen ze contacten met internationale studentenverenigingen in andere steden. In 1996 legt ISAG haar statuten neer als vereniging zonder winstoogmerk en profileert ze zich als ‘migrantenorganisatie’. Daardoor krijgt de vereniging toegang tot subsidiëring via het toenmalige Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap, afdeling Volksontwikkeling en Bibliotheken.
De werking reikt daarbij verder dan de universiteit alleen. Samenwerkingen met lokale organisaties, zoals de ‘Afrikaanse Raad’ in Gent, resulteren in evenementen waarin culturele expressie centraal staat. Het ‘eerste Afrikaanse feest’ in 1996 in intercultureel centrum De Centrale brengt muziek en dans samen. Mohammed Kabbar blijft na zijn doctoraat actief in het Gentse middenveld en richt mede de Federatie voor Zelforganisaties op in Gent in 1998 (FZO-VL).
Een blijvende erfenis
ISAG blijft actief tot aan de COVID-19-pandemie in 2020. Vandaag wordt de begeleiding van internationale studenten grotendeels opgenomen door het Internationaal Konvent. De geschiedenis van ISAG laat zich lezen als een zoektocht naar plaats en vorm. De vereniging biedt internationale studenten een ruimte om zich te organiseren en zichtbaar te worden, maar wordt tegelijk gevormd door de grenzen van de institutionele en maatschappelijke context waarin zij opereert. Ontmoeting en afstand, verbondenheid en fragmentatie, mobiliteit en beperking lopen daarbij voortdurend door elkaar.
Thirza Vandenabeele
1 april 2026
Hoe verwijs je naar dit artikel?
Vandenabeele, Thirza. “International Student Association Ghent (ISAG).” UGentMemorie. Laatst gewijzigd 1.4.2026. https://www.ugentmemorie.be/artikel/international-student-association-gh...
Bibliografie
Universiteitsarchief UGent, ISAG-nieuwsbrieven, 1960–1999
Universiteitsarchief UGent, Archiefstukken ISAG
Amsab-ISG, Urbain Bax